Chúng ta hãy cùng tìm hiểu nội dung hấp dẫn của bài “Trình bày về việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học” trong chương trình Ngữ văn 12 – Kết nối tri thức, trang 122 và 123. Đây là chủ đề thú vị, giúp các bạn vừa củng cố kiến thức vừa khơi gợi khả năng sáng tạo khi phân tích và cảm nhận văn học. Hãy sẵn sàng mở rộng vốn hiểu biết và phát huy trí tưởng tượng để những giờ học Ngữ văn trở nên sinh động và cuốn hút hơn nhé!
Yêu cầu
– Giới thiệu ngắn gọn những thông tin chính về vấn để được chọn: tác phẩm, tác giả; nội dung đặt ra liên quan đến chủ đề bài nói.
– Lựa chọn được một hoặc một vài phương diện nổi bật của sự vay mượn trong tác phẩm (như cốt truyện, nhân vật, tình tiết,..) để phân tích, qua đó, nêu những phát hiện về sự vay mượn- cải biến – sáng tạo của tác giả so với “nguyên mẫu”.
– Đánh giá chung về ý nghĩa của vấn đề đặt ra trong bài nói.
Thực hành nói theo các bước
1,, Chuẩn bị nói
a,, Lựa chọn đề tài
Đề tài của bài trình bày có thể là để tài mà bạn đã thực hiện ở phần Viết. Nên lựa chọn đề tài phù hợp với điều kiện đọc và tra cứu tài liệu tham khảo của bạn.
b,, Tìm ý và sắp xếp ý
Một số câu hỏi tìm ý:
– Nội dung chính của bài nói là gì? Tác giả, tác phẩm nào sẽ được tập trung phân tích?
– Tác phẩm được chọn chịu ảnh hưởng từ tác phẩm nào có trước? Căn cứ xác định có quan hệ vay mượn – cải biến ở đây là gì?
– Đâu là phương diện cho thấy rõ nhất sự tiếp nhận ảnh hưởng từ “nguyên mẫu”? Bài nói sẽ nhấn mạnh điềm gì khi đề cập vấn đề này?
Các biểu hiện chính của việc vay mượn là gì? Nên đánh giá thế nào về mức độ, tính chất của mối quan hệ vay mượn – cải biến ở trường hợp này?
– Tác giả có những sáng tạo nổi bật gì khi tiếp nhận ảnh hưởng và vay mượn chất liệu cho sáng tác của mình?
– Việc vay mượn – cải biến – sáng tạo của tác giả nói lên được điều gì về bối cảnh văn học lúc tác phẩm ra đời?
Nếu bài nói được xây dựng dựa trên bài viết đã thực hiện, cần lựa chọn từ bài viết những ý (luận điểm) quan trọng nhất, thể hiện được những tìm tòi, khám phá riêng của mình; đồng thời sắp xếp các ý đã chọn theo một trình tự logic, phù hợp với tính chất của bài nói.
2,, Thực hành nói
– Mở đầu: Giới thiệu vấn đề trình bày, đối tượng và phạm vi nội dung sẽ được đề cập.
– Triển khai. Lần lượt trình bày các luận điểm chính, phối hợp nhịp nhàng giữa lời nói và nội dung của các slide trình chiếu (nếu có).
– Kết luận: Tóm lược vấn đề đã trình bày; nêu nhận định, đánh giá khái quát về sự vay mượn – cải biến – sáng tạo của tác giả; ý nghĩa, giá trị thực tế của việc vay mượn – cải biến – sáng tạo được thể hiện trong tác phẩm.
Đề bài Thực hành nói và nghe Trình bày về việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học Văn 12 Kết nối tri thức tập 1
Lời giải chi tiết
Xin chào thầy cô và các bạn, hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau thảo luận vấn đề liên quan đến việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học. Đây là những yếu tố quan trọng góp phần tạo nên giá trị của một tác phẩm nghệ thuật.
Văn học là một lĩnh vực nghệ thuật đặc biệt, nơi các tác giả sử dụng ngôn ngữ để thể hiện tư tưởng, tình cảm và quan niệm của mình về thế giới. Trong quá trình sáng tác, các tác giả không chỉ dựa vào vốn sống và cảm xúc của bản thân mà còn vay mượn những yếu tố từ các tác phẩm khác. Tuy nhiên, vay mượn không đồng nghĩa với sao chép. Để tạo nên tác phẩm độc đáo và mang dấu ấn riêng, các tác giả cần cải biến những yếu tố vay mượn và sáng tạo trên nền tảng đó. Vay mượn là việc tiếp nhận những yếu tố từ các tác phẩm khác như cốt truyện, nhân vật, chi tiết, mô típ, hình ảnh, ngôn ngữ… Mục đích của vay mượn là để làm phong phú thêm nội dung và hình thức tác phẩm, tạo sự liên kết với các tác phẩm khác, góp phần thể hiện quan điểm, tư tưởng của tác giả. Ví dụ, Truyện Kiều của Nguyễn Du vay mượn từ Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân, Hamlet của Shakespeare được nhiều nhà văn Việt Nam chuyển thể sang sân khấu. Tuy nhiên, vay mượn chỉ là bước đầu tiên trong quá trình sáng tác. Để tạo nên tác phẩm độc đáo, các tác giả cần cải biến những yếu tố vay mượn để phù hợp với mục đích sáng tạo của mình. Cải biến có thể thể hiện qua việc thay đổi cốt truyện, nhân vật, chi tiết, mô típ…; sử dụng ngôn ngữ, hình ảnh sáng tạo, độc đáo. Ví dụ, Nguyễn Du đã cải biến nhiều chi tiết trong Kim Vân Kiều truyện để tạo nên Truyện Kiều với nội dung và ý nghĩa mới, Shakespeare đã thay đổi nhiều chi tiết trong vở Hamlet để phù hợp với văn hóa và bối cảnh xã hội của nước Anh. Sáng tạo là yếu tố quan trọng nhất, thể hiện bản sắc riêng của tác giả. Sáng tạo là khả năng kết hợp hài hòa giữa vay mượn và cải biến, đồng thời thể hiện tư tưởng, quan điểm, tình cảm của tác giả qua tác phẩm. Ví dụ, Truyện Kiều là một sáng tạo độc đáo của Nguyễn Du, thể hiện tư tưởng nhân đạo sâu sắc và tài năng nghệ thuật bậc thầy của ông, Hamlet là một sáng tạo của Shakespeare, thể hiện những suy tư về cuộc đời, về con người.
Vay mượn, cải biến và sáng tạo có mối quan hệ mật thiết, hỗ trợ lẫn nhau. Vay mượn là nền tảng để cải biến và sáng tạo. Cải biến là cầu nối giữa vay mượn và sáng tạo. Sáng tạo là yếu tố quyết định giá trị của tác phẩm. Việc sử dụng hợp lý các yếu tố vay mượn, cải biến và sáng tạo góp phần tạo nên giá trị của tác phẩm. Khi vay mượn, cần ghi rõ nguồn gốc để thể hiện sự tôn trọng đối với tác giả và tác phẩm gốc. Cải biến và sáng tạo là yếu tố thể hiện bản sắc riêng của tác giả.
Hiểu được tầm quan trọng của vay mượn, cải biến và sáng tạo giúp chúng ta đánh giá cao giá trị của tác phẩm văn học, đồng thời sáng tạo hiệu quả trong các lĩnh vực khác nhau.
—
Tải soạn văn 12 bài Trình bày về việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học Kết nối tri thức tập 1 PDF tại đây
Hy vọng rằng phần Soạn bài trên sẽ là người bạn đồng hành tuyệt vời giúp các bạn học sinh chinh phục môn Ngữ Văn THPT! Hãy cùng nhau nỗ lực học tập thật chăm chỉ để đạt được những điểm số cao trong kỳ thi sắp tới nhé! Hãy biến việc học thành một hành trình thú vị và đầy ý nghĩa!
Theo dõi MXH của Onthidgnl để update nhiều tài liệu miễn phí nhé:
FB: https://www.facebook.com/onthidgnlcom
Group: https://www.facebook.com/groups/2k7onthidgnl
Threads: https://www.threads.net/@onthidgnl2k7
Instagram: https://www.instagram.com/onthidgnl2k7/
