Cùng tham khảo nội dung về Soạn bài Bảo kính cảnh giới – bài 43 (Nguyễn Trãi) | Văn 10 Kết nối tri thức Onthidgnl chia sẻ sau đây. Các em tham khảo để chuẩn bị bài soạn văn 10 kết nối tri thức được tốt nhé.
- Soạn bài Bảo kính cảnh giới – bài 43 (Nguyễn Trãi) | Văn 10 Kết nối tri thức: Trước khi đọc
- Trong khi đọc
- Câu 1: Chú ý các động từ, tính từ, các từ láy và câu thơ sáu tiếng
- Câu 2: Hình dung về bức tranh cuộc sống
- Sau khi đọc
- Câu 1 trang 23 SGK Văn 10/2 Kết nối tri thức
- Câu 2 trang 23 SGK Văn 10/2 Kết nối tri thức
- Câu 3 trang 23 SGK Văn 10/2 Kết nối tri thức
- Câu 4 trang 23 SGK Văn 10/2 Kết nối tri thức
- Câu 5 trang 23 SGK Văn 10/2 Kết nối tri thức
- Câu 6 trang 23 SGK Văn 10/2 Kết nối tri thức
- Kết nối đọc viết
Soạn bài Bảo kính cảnh giới – bài 43 (Nguyễn Trãi) | Văn 10 Kết nối tri thức: Trước khi đọc
Câu 1: Hãy kể tên một vài bài thơ viết theo thể Đường luật mà bạn đã học hoặc đã đọc.
Một vài bài thơ viết theo thể Đường luật mà em đã có cơ hội đọc là:
Một số tác phẩm thể thơ thất ngôn tứ tuyệt: Nam quốc sơn hà, Bánh trôi nước,…
Một số tác phẩm thể thơ thất ngôn bát cú: Qua đèo ngang, Bạch đằng giang,…
Câu 2: Chỉ ra một số đặc điểm hình thức giúp bạn nhận diện được thể loại của các bài thơ đó.
Một số đặc điểm hình thức giúp người đọc có thể dễ dàng nhận ra thể loại của bài thơ đó là:
Thể thơ thất ngôn bát cú: Tác phẩm gồm tổng tám câu, mỗi câu có bảy chữ. Trong đó có câu 1,2 và 4 hoặc chỉ có câu 2 và câu 4 có hiệp vần với nhau ở chữ cuối cùng trong câu đó.
Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt: Tác phẩm gồm tổng bốn câu, mỗi câu có bảy chữ. Trong đó câu 1,2,4 có gieo vần ở cuối câu.
Trong khi đọc
Câu 1: Chú ý các động từ, tính từ, các từ láy và câu thơ sáu tiếng
Các động từ cần chú ý: đùn đùn, phun, đàn, tịn, hóng mát,…
Các tính từ cần chú ý: rợp trương, thức đỏ, ngày trường,…
Các từ láy cần chú ý: đùn đùn, dắng dỏi, lao xao,…
Câu thơ sáu tiếng cần chú ý: “Dân giàu đủ khắp đòi phương”, “Rồi hóng mát thuở ngày trường”,…
Câu 2: Hình dung về bức tranh cuộc sống
Bức tranh cuộc sống này có sự xuất hiện hòa hợp giữa thiên nhiên và con người với các gam màu nóng như màu đỏ của hoa lựu, màu vàng của ánh sáng mặt trời, màu hồng của hoa sen và màu xanh của cây hòe. Lúc này cảnh thiên nhiên rất sôi động, tràn đầy sức sống. Là nơi ở của những con người bình dị mang đậm bản sắc làng quê Việt Nam. Tất cả những đặc điểm này đã tạo nên bức tranh mùa hè xinh đẹp tại nước nhà.
Sau khi đọc
Câu 1 trang 23 SGK Văn 10/2 Kết nối tri thức
Xác định thể loại và nêu bố cục của bài thơ.
Thể loại của tác phẩm: Thơ Nôm đường luật
Bố cục: Chia thành hai phần
Phần 1 gồm 6 câu thơ đầu với nội dung miêu tả bức tranh mùa hè
Phần 2 gồm 2 câu thơ cuối là tâm trạng và mong muốn của nhà thơ
Câu 2 trang 23 SGK Văn 10/2 Kết nối tri thức
Câu thơ mở đầu cho biết điều gì về cuộc sống và tâm trạng của nhân vật trữ tình.
Câu thơ mở đầu “Rồi hóng mát thuở ngày trường” cho thấy phần nào tâm trạng và cuộc sống của nhân vật trữ tình.
Chữ “rồi” ở ngay đầu mang nghĩa rảnh rỗi, nhàn nhã, thư thái. Chỉ qua một từ đã thể hiện được cuộc sống lúc đó của tác giả Nguyễn Trãi. Câu thơ ngắn ngủi nhưng đã vẽ ra được bức tranh có con người thảnh thơi ngồi ngắm cảnh.
Nhưng đó cũng là nỗi sầu của nhà yêu nước, chiến sĩ cách mạng khi mà đất nước đang lâm nguy lại chỉ có thể ngồi không hóng mát, không có cách nào cống hiến giải cứu đất nước.
Câu 3 trang 23 SGK Văn 10/2 Kết nối tri thức
Phân tích một số từ ngữ, hình ảnh được tác giả sử dụng để miêu tả cảnh sắc mùa hè. Từ đó, chỉ ra những nét đặc sắc trong cách cảm nhận thiên nhiên và bút pháp tả cảnh của tác giả.
Cách từ ngữ, hình ảnh đã được tác giả sử dụng để miêu tả bức tranh mùa hè có thể kể đến: thạch lựu, hòe lục, cầm ve, hồng liên trì,…
Khung cảnh đó có màu xanh của cây hoa hòe, có màu đỏ của cây hoa lựu, có cả màu hồng của bông sen và màu vàng chói của ánh mặt trời ban chiều.
Cây hòe là loài cây xuất hiện đầu tiên trong đầu câu thơ. Đây là loài cây đặc trưng của vùng đất Bắc Bộ, nó phổ biến đến mức có thể gặp dễ dàng ở mọi nơi.Tác giả đã kết hợp sử dụng tính từ láy toàn phần “đùn đùn” với động từ mạnh “giương” để hỗ trợ miêu tả sự nảy nở, sum suê của cây hòe khiến cho cây hòe nói riêng và cả bức tranh trở nên có hồn không.
Không chỉ cảm nhận bức tranh mùa hè bằng thị giác, tác giả Nguyễn Trãi còn cảm nhận bằng cả thính giác và khứu giác. Động từ mạnh “phun” kết hợp với nhịp thơ ¾ đã làm cho cảnh vật nổi rõ hơn nhưng lại rất nhẹ nhàng mát dịu chứ không bị oi bức chói chang bởi nắng mùa hè.
Tác giả đã chọn thời gian cuối ngày để miêu tả nhưng dù cho mặt trời đã lặn thì mùa hè Bắc Bộ vẫn tràn đầy sức sống với những từ ngữ mang tính gợi cao như “phun”, “đùn đùn”, “lao xao”, “dắng dỏi”, “giương”,…
Sự đặc sắc trong cách cảm nhận thiên nhiên và cách miêu tả thiên nhiên của tác giả Nguyễn Trãi được thể hiện qua những chi tiết:
Bằng cách sử dụng bút pháp tả cảnh một cách tinh tế tác giả đã thể hiện được những đặc trưng của mùa hè vùng Bắc bộ qua tác phẩm. Dù tất cả cảnh vật thiên nhiên đều rất giản dị, dường như không có gì quá nổi bật nhưng vẫn có thể đem lại cho người đọc cảm giác bất ngờ mới lạ như mới được nhìn thấy lần đầu.
Không giống như phần lớn các nhà thơ Trung đại khác, tác giả Nguyễn Trãi không chọn cách sử dụng bút pháp tả cảnh ngụ tình mà nhẹ nhàng khắc họa từng hình ảnh thiên nhiên một cách sinh động mà chân thực nhất.
Câu 4 trang 23 SGK Văn 10/2 Kết nối tri thức
Cuộc sống của con người được nhà thơ tái hiện qua những âm thanh, hình ảnh nào? Phân tích mối liên hệ giữa khung cảnh ấy với ước nguyện của nhân vật trữ tình trong hai câu thơ cuối.
Cuộc sống của con người đã được nhà thơ tái hiện qua những âm thanh và hình ảnh:
Hình ảnh một làng ngư dân đánh cá với những tiếng “lao xao” của những con người lao động đang chăm chỉ miệt mài làm việc.
Đó là bức tranh “lầu tịch dương” đã tái hiện cuộc sống của con người cùng với âm thanh cũng đàn ve kêu gọi hè về.
Mối liên hệ giữa khung cảnh mùa hè đó với những ước nguyện của nhân vật trữ tình gửi gắm trong hai câu thơ cuối:
Khung cảnh mà tác giả khắc họa lên chính là hình ảnh cuộc sống no đủ hạnh phúc của người dân.
Qua đó ta có thể cảm nhận được nguyện ước của nhân vật trữ tình chính là có được cây đàn của vua Nghiêu Thuấn để có thể ca ngợi cuộc sống hiện nay. Khát vọng ấy không chỉ bó hẹp trong một ngôi làng nhỏ, phạm vi nhỏ mà còn dành cho mọi miền quê, mọi con người trên toàn thế giới. Khát vọng lớn nhất của nhân vật trữ tình, của tác giả Nguyễn Trãi chính là mong ước toàn nhân loại có một cuộc sống yên bình ấm no đủ đầy.
Câu 5 trang 23 SGK Văn 10/2 Kết nối tri thức
Nhận xét về vị trí và giá trị của các câu lục ngôn trong bài thơ?
Vị trí của câu lục ngôn trong tác phẩm: Ở câu đầu tiên và câu thơ cuối cùng
Giá trị của hai câu thơ lục ngôn: Chỉ qua hai câu thơ sáu chữ đã có thể gây ra được ấn tượng mạnh mẽ trong lòng người đọc về cả mặt nội dung lẫn hình thức. Ngoài ra nó còn thể hiện được phong cách riêng biệt của nhà thơ.
Câu 6 trang 23 SGK Văn 10/2 Kết nối tri thức
Đọc bài thơ, bạn cảm nhận được điều gì về vẻ đẹp tâm hồn, tư tưởng của tác giả?
Qua bài thơ, người đọc có thể cảm nhận được:
Vẻ đẹp tâm hồn của tác giả Nguyễn Trãi, ông là người yêu thiên nhiên, luôn sống gần gũi gắn bó với thiên nhiên. Tác giả luôn muốn hòa mình với thiên nhiên, chan hòa với vạn vật nhưng vẫn không quên thực tại.
Nhà thơ Nguyễn Trãi còn là một người toàn tài, văn võ song toàn. Không chỉ tài năng mà ông còn giữ được cho mình một tâm hồn trong sáng, luôn sống trung thực đứng đắn. Gần như cả cuộc đời mình ông đã dành để nghĩ cho hạnh phúc của nhân dân, là khát khao ấm no hạnh phúc của toàn nhân loại.
Kết nối đọc viết
Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) phân tích yếu tố “phá cách” trong Bảo kính cảnh giới (bài 43)
Tác phẩm Bảo kính cảnh giới của nhà thơ Nguyễn Trãi tuy vẫn sử dụng phong cách của thơ Đường nhưng ông vẫn có sự phá cách, khác biệt so với các nhà thơ trung đại khác. Ông đã thả được nét đặc trưng của mình bằng cách biến bài thơ thất ngôn thông thường trở nên mới lạ hơn khi thêm hai câu sáu chữ vào. Thêm vào đó là sự ngắt nhịp mới lạ với nhịp một, hai và ba cùng với thanh bằng ở trong mỗi cuối câu. Thanh bằng này như một tiếng thở dài trong từng câu thơ nhưng cũng không quá não nề buồn bã. Chính vì sự mới lạ phá cách này đã góp phần tạo nên dấu ấn cá nhân, khiến người đọc dễ nhận ra tác phẩm của tác giả Nguyễn Trãi.
…
Mong rằng nội dung: Soạn bài Bảo kính cảnh giới – bài 43 (Nguyễn Trãi) | Văn 10 Kết nối tri thức…sẽ là nguồn tài liệu soạn văn 10 hữu ích và cần thiết để các bạn nắm vững kiến thức trước khi đến lớp và tự tin hơn nữa trong bài thi môn ngữ văn tốt nghiệp THPT sắp tới. Tham khảo và áp dụng thật tốt nội dung trên để đạt kết quả cao cho kỳ thi sắp tới nhé!
Theo dõi MXH của Onthidgnl nhé:
FB: https://www.facebook.com/onthidgnlcom
